رربورن كلاوس ميشائيل ( مترجم : كيكاوس جهاندارى )
153
نظام ايالات در دوره صفويه ( فارسى )
جانشين وى بهنام دورميش خان شاملو از ابتداى كار در كنار خود وزيرى داشت كه از طرف مركز منصوب شده بود و ظاهرا در كار خود اختيارات كامل داشت . آنچه حبيب السير به مناسبت ورود خواجه حبيب اللّه وزير به هرات مىنويسد از اين نظر جالب توجه است : او به شرف دستبوسى حاكم نايل شد و او را به خلعتى كه شاه فرستاده بود مخلع كرد « و همانطور كه با شاه قرار گذاشته بود به اطلاع وى رسانيد كه امور ايالت خراسان بايد سامان بگيرد » . بعد چنين آمده كه حاكم « به همان نحو مورد توافق مهر حكومت را به وى سپرد و براى فيصله بخشيدن به امور عمومى و درجهء دوم ادارى و مالى در تمام ايالت خراسان به وى اختيار مطلق داد و وزير ، بالاستقلال و تنها حكومت را بهدست گرفت » « 10 » . قدرت وزير مايهء اعجاب بود . هنگامى كه حاكم در سال 932 يا 933 ( - 7 - 1525 م . ) مرد ، وزير با موافقت ساير امرا برادر وى را به جانشينى برگزيد و اين انتصاب جديد را به دربار خبر داد « 11 » . از جانشين حبيب اللّه ( كه از سال 932 يا 933 تا اودئيل 6 - 935 ( - 30 / 1529 - 7 / 1525 م . ) فقط اين اسم را مىدانيم : احمد بيگ نور كمال اصفهانى « وزير حسين خان » « 12 » . پس از مدتى جنگ و اغتشاش و نابسامانى باز در سال 7 - 936 ( - 1530 م . ) از يك نفر وزير در هرات خبرى در دست داريم . شاه هرات را با توابع آن ( منسوبات ) به برادرش بهرام ميرزا داد . غازى خان تكلو به سمت للگى وى منصوب شد با اختيار « رتقوفتق و قبض و بسط جميع ( امور ) ملكى و مالى آن ولايت » « 13 » . « وزارت كل
--> ( 10 ) - حبيب السير ، ص 383 . ( 11 ) - تاريخ شاه اسمعيل و شاه طهماسب تأليف خواندمير ، ص b 123 و بعد از آن ؛ خلاصة التواريخ ، ص b 70 . ( 12 ) - خلاصة التواريخ ، ص a 92 ؛ رجوع شود همچنين به : خلاصة التواريخ ، چاپ مولر ، مقدمه ، ص 4 . ( 13 ) - خلاصة - التواريخ ، ص b 91 .